نوشته‌های اساسی شریعتیچند روز پیش با گروهی از همکاران بر سر این بیت حافظ که می‌گوید:واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می‌کنند چون به خلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنندگفت‌وگو می‌کردیم. آن‌ها به تفسیر ظاهری و روشن این بیت برای نقد مذهبیون اشاره کردند. من عرض کردم حالا به جای واعظان، معلّمان، مهندسان، کاسبان و یا پزشکان بگذارید مگر فرق می‌کند؟ همه‌ی آن‌هایی که در محیط کار و فضای عمومی جامعه کاری انجام می‌دهند، چون به خلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنند. در مقابل آنان استدلال می‌کردند که واعظان چون کار مذهبی می‌کنند و به نام دین و مقدسات سخن می‌گویند و حکومت می‌رانند؛ با دیگر اقشار و صنوف متفاوت هستند. نوعی قدسیت برای خود قائل‌اند. در مقام پاسخ گفتم: مگر ما نمی‌گوییم کاسب حبیب‌الله است. مگر معلّمی را شغل انبیا نمی‌دانیم. مگر خدمت پزشکان و مهندسان را الهی نمی‌شماریم. این کارکرد، خصلت آدمیان است و به صنفی خاص تعلق ندارد. یکی از دوستان این تعمیم‌پذیری را پذیرفت. اخیراً داشتم کتاب «نوشته‌های اساسی شریعتی» اثر دکتر بیژن عبدالکریمی را می‌خواندم. به این فقرات از کتاب «خودسازی انقلابی» رسیدم " مگر این تنها مذهب بوده است که در خدمت قدرت‌های جابر و طبقات حاکم بوده است؟ شعر، هنر، ادبیات، فلسفه، اخلاق و حتی علم و صنعت مگر در انحصار چه طبقاتی بوده‌اند و به چه ارباب‌هایی خدمت می‌کرده‌اند؟ نقش اجتماعی و جهت‌گیری تاریخی یک امر مسئله‌ای است و خاستگاه آن و حقیقت جوهری آن مسئله‌ای دیگر. اگر کسی نداند که حتی ثمره‌ی شهادت‌ها و انقلاب‌های راه عدالت و آزادی و حق‌پرستی در تاریخ دستمایه‌های گرانبهایی برای ظلم و استبداد و دروغ شده است از تاریخ هیچ نمی‌داند... بدین گونه است که مذهب، نقشی متضاد را

درس‌گفتارهای پروست‌شناسیجلسه‌ی چهارمروزنامه‌خوانییکی از امور روزمره پروست، خواندن روزنامه و نشریات هفتگی و ماهانه بود. آلباره می‌گوید: علاوه بر نامه‌ها، خواندن روزنامه‌ها هر روز صبح، جزء کارهای روزمره‌اش بود. بیشتر روزنامه‌های فیگارو، ژورنال دودب، لوتان و مطبوعات اقتصادی و همچنین مجلاتی از قبیل اومر کور، دو فرانس، درگود دو پاریس، پلوستواسیون و غیره را می‌خواند.(آقای پروست ص 259) در روزنامه‌ها اخبار مربوط به همه چیز را تعقیب می‌کرد. سیاست، ادبیات، بورس، نقد کتاب. ممکن بود بخواهد با منتقد مقاله‌ای آشنا شود.(همان ص 260) چنان که پیش از این طرح شد به مادرش توصیه می‌کرد فلان مقاله را برایم کنار بگذارید.(همان ص 242)در کتاب جستجو گاه به روزنامه‌خوانی و مقاله‌خوانی خود اشارت می‌کند.(ج4 ص 170 و 174 / ج۶ ص ۱۲۳ و ۱۴۹) البته گاه مقالاتی از او در روزنامه‌ها از جمله فیگارو به چاپ می‌رسید.(ج6 ص ۱۷۹ و ۲۰۸)نامه‌نگاریهر نویسنده برای دستیابی به سبک خاص نوشتن، نیازمند نامه‌نگاری بسیار است. معمولاً نویسندگان بزرگ به نامه‌نگاری علاقه‌ی فراوان نشان می‌دهند. برای نمونه می‌توان از لوکیوس سنکا، گوستاو فلوبر، فرانتس کافکا، جبران خلیل جبران و همچنین دکترعلی شریعتی، محمدعلی جمال‌زاده، جلال آل احمد، احمد شاملو، نادر ابراهیمی و فروغ فرخزاد نام برد. به گونه‌ای که طرف مقابل هم به شهرتی دست می‌یابد سنکا خطاب به دوستش می‌گوید: اگر تمنای سرفرازی در دل می‌پروری، بدان که بیش از تمامیِ آن چیزها که اکنون عزیز می‌داری یا تو را بدان سبب ارج می‌نهند این نامه‌های من است که مایه‌ی نیک‌نامی‌ات خواهد شد.(مکتوبات رواقی ص 88) در نامه‌ها نکاتی است که در دیگر کارهای نویسنده وجود ندارد. تمام نویسندگان معاصر را می‌توان از این جه

پیش‌درآمد مواجهه با متن به منظور دریافت سپیدی بین سطور یا نانوشته‌های متن است و این مهم جز با عبور از ظاهر آن و توجه جدّی به باطن ماتن و متن امکان‌پذیر نیست. حال برای این که همین دو جمله را توضیح دهم، ناچارم چند گزاره‌ی سلبی را بر شمرم. یعنی با نه به چند گزاره، مقصود و مطلوب خود را بیان کنم.1- برای دریافت درک هرمنوتیکی، نباید آن متن از جنس علوم تجربی، ریاضی یا فنی باشد به تعبیر دیگر فقط متون علوم انسانی و هنری قابل تحلیل و تفسیر هستند.2- از میان مباحث علوم انسانی آن‌هایی که برای پژوهش و ارتقاء تحصیلی و شغلی استفاده می‌شوند از دایره‌ی بحث خارج‌اند. از این رو آموزشی‌هایی که در مدارس و دانشگاه‌ها صورت می‌گیرند توجیه هرمنوتیکی ندارند.3- خواندن تفنّنی یک متن نیز بار معنایی دقیقی نصیب آدمی نمی‌کند و وقتی معنایی برای‌اش قابل تصور نیست، آن متن قدرت مانور دهی ندارد.4- باز اگر متنی به قصد حفظ و ثواب خوانده شود، نمی‌توان با آن مواجهه هرمنوتیکی داشت. چون با این نگاه اصلاً مطالعه‌ای صورت نگرفته است. بنابراین فقط متونی که فرامتنی‌اند و تحملِ پذیرش خوانش‌های متفاوت را دارند و افراد برای دریافت این خوانش‌ها با آن متون ورز می‌روند، قابل فهم و درک هرمنوتیکی هستند. اصالت یک متن ناشی از تفسیرپذیری و تأویل‌گرایی آن است. چه در قصد نویسنده باشد و یا این که خواننده آن‌ها را دریابد. رمز ماندگاری اسطوره‌ها و متون دینی و آیینی همین پذیرش‌هاست. دانش هرمنوتیک دقیقاً ورود به عرصه‌های ناپیموده‌ی متون است. فرایند فهم حاصل درگیر شدن با یک متن و رمزگشایی از آن است. برای آشکار کردن رموز یک متن، ما نیازمند نیت‌خوانی مؤلّف و مفهوم‌دانی مخاطب هستیم. یعنی دورنمایی از قصد و زندگی نویسنده و آشنایی با مفاهیم